CO2-rechten: de verplichte en de vrijwillige markt

woensdag 23 mei 2018

Momenteel wordt bijna dagelijks gecommuniceerd over de energietransitie. Een onderdeel daarvan is het reduceren van CO2-uitstoot. CO2-rechten of emissierechten spelen hierbij een belangrijke rol. Maar welke CO2-rechten zijn er en waar mogen ze voor worden gebruikt? Een uitleg over ‘verplichte’ en ‘vrijwillige’ markt voor CO2-rechten of -emissierechten.

De vraag welke CO2-rechten een organisatie gebruikt om zijn CO2-uitstoot te monitoren ligt aan het soort organisatie; maakt een organisatie onderdeel uit van de verplichte markt of de vrijwillige markt.

De verplichte markt

Het is verplicht voor grote industriële bedrijven die broeikasgassen uitstoten om deel te nemen aan de emissiehandel. Dit systeem heet het European Union Emission Trading System (ETS), ook wel de verplichte markt genoemd. Dit zijn bedrijven die elektriciteit opwekken, metaal produceren, chemische producten vervaardigen, enzovoorts. Ongeveer 45% van de broeikasgasemissies in de EU wordt gedekt door het Europese emissiehandelssysteem. In totaal doen in Nederland ongeveer 450 bedrijven mee aan emissiehandel.

Deze bedrijven moeten jaarlijks onder een van te voren vastgesteld CO2-plafond blijven. Stoten ze meer CO2 uit dan moeten ze ETS-rechten bijkopen. Stoten ze minder uit dan kunnen ze deze rechten verkopen. Een ETS-recht heeft dus per ton COeen bepaalde waarde.  Als onderdeel van dit ‘cap and trade’ systeem zijn er 2 soorten ETS-rechten: EUA’s en CER’s.

Elk jaar wordt het CO2-plafond per bedrijf kleiner dus het wordt de aankomende jaren steeds moeilijker voor de bedrijven om onder dit plafond te blijven. Doelstelling van het ETS systeem is dan ook om de 450 bedrijven in Nederland te stimuleren om energie efficiënte maatregelen te nemen, in plaats van ETS rechten bij te kopen als ze het jaarlijks CO2-plafond overschrijden. De afgelopen jaren was de prijs van een ton CO2 zo laag dat er geen prikkel aanwezig was om deze energie efficiente maatregelen te nemen. Het was veel goedkoper om EUA’s en CER’s te kopen. Inmiddels stijgt wel al enige tijd de prijs en is inmiddels opgelopen naar ruim € 14 per ton CO2.

De vrijwillige markt   

Naast de genoemde 450 bedrijven kunnen de overige organisaties natuurlijk ook iets doen aan de door hen veroorzaakte CO2-uitstoot. Naast reductie van energie en het gebruik van duurzame energie is CO2-compensatie een derde belangrijke stap.

Deze organisaties maken geen deel uit van het ETS-systeem en compenseren vaak hun CO2-uitstoot vrijwillig. Hierdoor handelen deze organisaties op vrijwillige markt: er is geen verplichting om te compenseren maar wel de wil. In deze vrijwillige markt zijn meerdere soorten CO2-rechten maar de meest voorkomende zijn: De Gold Standard en de VCS (Verfied Carbon Standard). Door gebruik te maken van Gold Standard- en VCS-rechten compenseren organisaties jaarlijks hun CO2-uitstoot.

CO2-compensatie

Bedrijven en overheden die – op basis van een jaarlijkse CO2-footprint – hun CO2-uitstoot compenseren maken over het algemeen gebruik van Gold Standard- en VCS rechten omdat aan deze rechten concrete duurzame energie-projecten in ontwikkelingslanden zijn gekoppeld.

Het compenseren van CO2-uitstoot wordt steeds meer toegepast maar organisaties willen wel weten waar hun geld naartoe gaat vanwege MVO rapportage, voor hun medewerkers en stakeholders. Organisaties kunnen kiezen uit verschillende Gold Standard- en VCS-projecten bijvoorbeeld in Azië, Afrika en Zuid/Midden Amerika. Door gebruik te maken van CO2-rechten uit de vrijwillige markt, zijn deze projecten mogelijk en wordt CO2-uitstoot vermeden. 

Bent u geïnteresseerd dan informeren wij u graag over onze diverse Gold Standard- en VCS-projecten.