Eerste melding energiebesparende maatregelen zomer 2019

dinsdag 22 mei 2018

Bedrijven krijgen een jaar om het bevoegd gezag te informeren over de energiebesparende maatregelen die zij nemen. Dat blijkt uit de toelichting op de wijziging Activiteitenbesluit Wet milieubeheer, die deze week ter consultatie is gelegd. Op 1 juli 2019 zouden 100.000 bedrijven de eerste melding moeten hebben gedaan.

Toelichting bij de informatieplicht

De Wet Milieubeheer bepaalt dat een bedrijf alle energiebesparende maatregelen die het binnen vijf jaar terugverdient, ook moet nemen. Alleen, dat gebeurde niet. En gehandhaafd werd er ook niet. Gebrek aan handjes bij de gemeenten, die bovendien de specifieke kennis ontberen om energiebesparende maatregelen bij bedrijven te beoordelen. En bedrijven richten zich op de productieprocessen, waar energie slechts een klein onderdeel van is. Het gevolg: een gat van 16,5 PJ aan energiebesparing ten opzichte van de doelen in het Energieakkoord.

Informatieplicht

Dus kwam er extra geld voor inspecteurs, en werd afgesproken om een informatieplicht in te stellen. De nu ter consultatie gelegde wijziging is bedoeld om de informatieplicht, die bedrijven verplicht eens in de vier jaar de energiebesparende maatregelen op te geven die zij nemen, op te nemen in het Activiteitenbesluit. De eerste melding moet worden gemaakt voor 1 juli 2019, omdat anders de resultaten niet meer mee kunnen worden genomen voor de doelen in het Energieakkoord dat tot 2020 loopt. De informatieplicht geeft de toezichthouders inzicht in wat de bedrijven doen, zodat ze gericht kunnen controleren. En, staat hoopvol in de toelichting: “De tendens om pas na een handhaving of toezichtsbezoek aan energiebesparing te gaan doen zal bovendien afnemen.”

Misschien nog wel belangrijker is dat er ook een grondslag is opgenomen, om te verhelderen hoe die energiebesparende maatregelen worden beoordeeld, en hoe de terugverdientijd wordt berekend. Een pilot waarbij 1.642 bedrijven werden bezocht -de Wet milieubeheer geldt naar schatting voor zo’n 100.000 bedrijven in totaal- liet zien dat er grote verschillen van inzicht waren tussen bedrijven en het bevoegd gezag over de interpretatie van het Activiteitenbesluit. Dat bemoeilijkt handhaving want wanneer voldoet een bedrijf al dan niet aan de verplichting om energiebesparende maatregelen te nemen?

Er is een lijst van erkende maatregelen -geschat wordt dat 80% van de bedrijven simpelweg op die lijst kan aanvinken wat er gedaan is. Bedrijven die afwijken mogen gelijkwaardige alternatieven voorstellen. De verwachting is dat dat om 20% van de bedrijven gaat. Dat zijn dan waarschijnlijk bedrijven die al deelnemen aan andere afspraken wat betreft energieverbruik en/of CO2-uitstoot. De informatie die daaruit voortkomt, mag worden gebruikt voor de informatieplicht in het Activiteitenbesluit Wet Milieubeheer.

VNO-NCW

De informatieplicht komt uit de koker van bedrijvenorganistie VNO-NCW. Er waren ook alternatieven overwogen, waaronder meer nadruk op handhaving en toezicht. Ondanks het feit dat juist bezoeken het grootste effect sorteerden op het naleven van de wet, viel deze maatregel toch af. De omvang van de groep bedrijven is te groot om elk individueel te kunnen worden bezocht.

Twijfel 

Uit een eerste reactie van een aantal omgevingsdiensten blijkt dat ze echter geen vertrouwen hebben in de maatregel dat bedrijven zelf het initiatief moeten nemen om te melden welke acties ze hebben ondernomen op het gebied van energiebesparing. “Uit jarenlange praktijk vanuit toezicht en handhaving weten we dat het naleefgedrag van bedrijven met betrekking tot het verplicht melden slecht scoort”, staat bijvoorbeeld in de zienswijze van de Omgevingsdienst Regio Nijmegen (ODRN). De wijziging is bedoeld om het leven van de inspecteurs makkelijker te maken -niet langer hoeven zijzelf op pad, maar de bedrijven brengen de informatie naar hen. Dat zou de werkdruk moeten verlichten. Maar de omgevingsdiensten zien dat dus anders.