CO2-emissierechten in de verplichte en vrijwillige markt

Groenbalans - CO2-footprint

Wat is het verschil tussen gecertificeerde emissierechten (CER’s) en vrijwillige emissierechten (VER’s)? Het verschil tussen de verplichte en de vrijwillige markt is het feit dat de vrijwillige CO2-rechten (VER) niet gebruikt kunnen worden door grote bedrijven die onder het Kyotoprotocol en de ETS van de Europese Unie vallen. Daartegenover kan een verplicht CO2-recht (CER) wel worden ingezet door bedrijven vrijwillig hun uitstoot willen compenseren.

Verplichte markt

De markt voor verplichte emissierechten-handel is ontstaan en wordt gereguleerd door internationale maar ook nationale en regionale afspraken en regels die CO2-reductie voorschrijven, zoals het Kyoto protocol (Clean Development Mechanism), de handel in emissierechten van de Europese Unie (EU-ETS) en de California Carbon Market. De verplichte markt (compliance market) is onderdeel van het ETS: European Emission Trade Scheme.

Bedrijven in Nederland onder het ETS zijn meestal grote, energie-intensieve bedrijven uit de elektriciteitssector, raffinage industrie, chemische industrie, metaalsector, enzovoorts. In Nederland is een klein deel van de bedrijven (20%) binnen het ETS verantwoordelijk voor het grootste deel van de totale uitstoot (90%).  

Op de EU markt voor deze emissierechten kunnen bedrijven uitstootrechten kopen en verkopen. Per jaar krijgt elk bedrijf een aantal emissierechten en heeft het CO2-uitstoot plafond. Komt een bedrijf daarboven dan moet het rechten bijkopen, blijft het bedrijf onder dit plafond dan mag het de overgebleven rechten verkopen. Bij het elk jaar dalen van dit plafond wordt het steeds lastiger om onder dit plafond te blijven.

Daarnaast gaat het aantal emissierechten vanaf 2021 met 2,2 procent per jaar omlaag, dat moet zorgen voor een snellere afname in de totale CO2-uitstoot van landen en bedrijven. Deze rechten zijn door de EU ‘kunstmatig’ op papier gegenereerd.

Deze combinatie moet een hoge(re) prijs gaan opleveren waardoor het voor bedrijven goedkoper is om energie efficiënte maatregelen te nemen dan elk jaar dure emissierechten bij te kopen. Met uiteindelijk – en daar gaat het allemaal om – minder CO2-uitstoot.

Groenbalans prijs voor CER, verplichten CO2-emissierechten, vliegt om hoog.

Dit jaar is de prijs van het recht om een ton CO2 uit te stoten in Europa voor het eerst boven de €50 per ton gestegen. De prijsstijging wordt veroorzaakt door een aantal factoren, waaronder het voorgenomen besluit van de Europese Unie om het klimaatdoel voor 2030 aan te scherpen naar 55% CO2-reductie. Deze ambitie is een van de belangrijkste oorzaken voor het stijgen van de prijs.

Vrijwillige markt

De CO2-rechten uit de vrijwillige markt (VERs: Verified Emission Reductions) worden op vrijwillige basis gebruikt door bedrijven die het restant van onvermijdbare CO2-uitstoot willen compenseren. In tegenstelling tot de CO2-rechten uit de verplichte markt, komen VERs altijd voort uit operationele en zichtbare duurzame energie- of energie efficiency projecten in ontwikkelingslanden.

Een project met lange termijn voordelen voor de bevolking door werkgelegenheid, gezondheidszorg en scholing en dat het gebruik van vervuilende energie voorkomt. Deze klimaatprojecten worden gecertificeerd door internationale organisaties als Verra en Gold Standaard en voldoen ten minste aan drie van 17 Sustainable Development Goals.

CO2-compensatie met alleen duurzame projecten

Klimaatprojecten zorgen voor een structurele verandering: het versnellen van de energietransitie, het voorkomen van ontbossing en het vermijden van fossiele brandstof. Dankzij de bosbouw en biodiversiteitsprojecten in Zuid-Amerika, de efficiente kooktoestellen in Afrika, de biogascentrales in Azie en windmolens in India krijgen lokale huishoudens toegang tot duurzame energie en verbeteren hun levensomstandigheden.

CO2-credits

U krijgt bij ons de garantie dat de hoeveelheid CO2-uitstoot die uw organisatie wil compenseren ook daadwerkelijk voorkomt dat deze in de atmosfeer komt. Als een project gecontroleerd is krijgt het een stempel en wordt elke ton CO2 genummerd. Dit heet een CO2-credit. Elke credit staat dus voor een gecontroleerde afname van duizend kilo CO2 in de atmosfeer (Verified Emission Reductions: VER’s). 

Internationale criteria voor CO2-compensatie

Internationale CO2-compensatie standaarden en registers zoals Verra en Gold Standard garanderen additionaliteit en transparantie. Dit betekent dat CO2-compensatieprojecten alleen kunnen worden ontwikkeld als onomstotelijk wordt vastgesteld dat de opbrengst van de CO2-rechten hiervoor nodig is. 

Auditors controleren het projectplan, bezoeken het project in de eerste fase en in principe daarna elk jaar. Dit zijn internationaal bekende auditors zoals Tüv, Det Norske Veritas en SGS.

Dubbeltellingen zijn onmogelijk omdat CO2-credits  of CO2-rechten eigen serienummers krijgen in de registers van bijvoorbeeld Verra en Gold Standard en hier ook definitief worden afgeboekt op naam van de klant.

Groenbalans is zowel partner van Verra als van Gold Standard en heeft een account om zelfstandig CO2-rechten aan te vragen en af te boeken voor haar klanten. 

De vrijwillige compensatiemarkt geeft u en uw organisatie de mogelijkheid om te investeren in CO2-rechten voor de compensatie van de CO2-uitstoot. U heeft de keuze uit diverse projecten, u investeert dan in een project dat voor uw organisatie het meest aansprekend en aanvullend is. Zo kunt u klimaat neutraal ondernemen!

Kennissessie Coalitie Duurzame Farmacie over CO2-footprint

Coalitie Duurzame Farmacie kennissessie

Hoe breng je de CO2-footprinting van je organisatie in kaart? Wat is de betekenis van ‘klimaatneutraal’? Met welke (opkomende) regelgeving moet je rekening houden? En wat zijn praktische handvatten om hiermee aan de slag te gaan? Lees hier wat je als organisatie in de gezondheidszorg zelf kunt doen om bij te dragen aan de CO2-reductiedoelen van Nederland.

Deze vragen stonden centraal tijdens de online kennissessie over CO2-footprinting op 26 januari, georganiseerd door de Coalitie Duurzame Farmacie. Sprekers Willemien Troelstra (Stichting Stimular) en Peter Bleeker (Groenbalans) gingen in op de theorie van een CO2-scan, hoe je deze kunt inzetten om de CO2-uitstoot te verminderen en hoe uiteindelijk resterende uitstoot te compenseren. Kelly Nijhof (Chiesi) vertelde waarom haar bedrijf de CO2-footprint jaarlijks in kaart brengt en hoe zij dit hebben aangepakt.

CO2-footprint

Een CO2-footprint is de stap naar CO2-reductie. Willemien Troelstra helpt organisaties bij de stap naar CO2-reductie. ‘Een CO2 footprint helpt je bij het stellen van prioriteiten, je kunt hiermee klimaatdoelen concreet maken, resultaten laten zien en voldoen aan keurmerken.’

De CO2-footprint wordt opgesteld volgens het Greenhouse Gas Protocol, dat drie scopes onderscheidt. Scope 1 en 2 worden altijd meegenomen, zijn beinvloedbaar en relatief makkelijk te bepalen. Denk hierbij aan energieverbruik zowel gas als stroom en brandstof bedrijfswagens. Scope 3 is vaak lastigere meetbaar en bestaat onder meer uit mobiliteit, water en afval.

‘Een farmaceut die veel geneesmiddelen maakt voor mensen met een luchtwegaandoening draagt bij aan schonere lucht,’ vertelt Kelly. Voor Chiesi betekent dit dat zij gestart zijn met het omlaag brengen van de footprint door ledverlichting, herbruikbare koffiekoppen, meat free Monday, stimulering fietsgebruik en groene stroom, ook bij de medewerkers thuis. En vervolgens heeft Chiesi de onvermijdbare uitstoot gecompenseerd.  

CO2-compensatie

Compenseren doe je door te investeren in CO2-rechten uit een duurzaam energie efficiency project in een ontwikkelingsland. Een project dat gecertificeerd is en dat moet voldoen aan een aantal voorwaarden: werkgelegenheid, scholing, gezondheidszorg. Projecten die een directe impact hebben op de het milieu en de economie.

‘Mocht je je footprint vervolgens niet verder kunnen verlagen, dan zijn er veel mooie projecten waarmee je je CO2-uitstoot kunt compenseren, onder andere in landen als Azië en Afrika’, vulde Peter Bleeker aan. ‘Kies daarbij projecten die aansluiten bij je missie als organisatie.’

Een duurzame farmacie beweging

Het is inmiddels twee jaar geleden dat de Vereniging Innovatieve Geneesmiddelen, Bogin, Neprofarm de Coalitie Duurzame Farmacie oprichtten. ‘Wat goed om te zien dat steeds meer bedrijven zich aansluiten. Dit is ook hard nodig want we hebben hier met z’n allen een verantwoordelijkheid in. Ook als we willen dat mensen in de toekomst effectief met medicijnen kunnen worden behandeld’, zegt Brigit Segers-Van Soest, programmamanager van de Coalitie Duurzame Farmacie. En er liggen hier ook kansen voor de sector, met alle nieuwe samenwerkingsverbanden die op dit gebied nu ontstaan!’

Binnen de zorg hebben inmiddels al 239 partijen de Green Deal Duurzame Zorg getekend. Vanuit de Coalitie Duurzame Farmacie sloten de brancheverenigingen en daarmee ook de achterban aan. Later zetten ook individuele geneesmiddelenbedrijven – Takeda, Roche, Boehringer Ingelheim, Teva, Amgen, Pfizer, Chiesi, BMS, Janssen en Bayer – hun handtekening onder de Green Deal.  ‘Hoewel het tekenen geen doel op zich is, helpt het committeren aan deze Green Deal wel om concreet over te kunnen gaan tot actie op het gebied van duurzaamheid’, merkt Van Soest op.

Aan het einde van de sessie gaf Brigit van Soest nog een aantal adviezen mee:

  • Als organisatie kan je een grotere impact hebben dan je wellicht denkt
  • Vertaal mondiale CO2 -reductiedoelen naar je eigen activiteiten.
  • Met behulp van data kan je concrete stappen zetten en mensen meekrijgen.
  • Zoek mede-ambassadeurs.
  • Overweeg deel te nemen aan een collectief sectorinitiatief.
  • Bovenal: Sta stil bij iedere pil!

Ambities duurzame farmacie

Volgens een rapport van Gupta is de gezondheidszorg verantwoordelijk voor 5-7% van de CO2-uitstoot in Nederland. Ongeveer 18% (1,98 Mton per jaar) hiervan wordt veroorzaakt door geneesmiddelen en het proces daaromheen. ‘Er is dus nog een wereld te winnen’, zegt Brigit van Soest-Segers, programmamanager van de Coalitie Duurzame Farmacie. Maar gelukkig zijn veel geneesmiddelenbedrijven – op internationaal niveau – al druk bezig en hebben ambitieuze doelstellingen uitgesproken om vóór 2030 volledig CO2-neutraal te worden.

Meer informatie