CO2-emissierechten in de verplichte en vrijwillige markt

Groenbalans - CO2-footprint

Wat is het verschil tussen gecertificeerde emissierechten (CER’s) en vrijwillige emissierechten (VER’s)? Het verschil tussen de verplichte en de vrijwillige markt is het feit dat de vrijwillige CO2-rechten (VER) niet gebruikt kunnen worden door grote bedrijven die onder het Kyotoprotocol en de ETS van de Europese Unie vallen. Daartegenover kan een verplicht CO2-recht (CER) wel worden ingezet door bedrijven vrijwillig hun uitstoot willen compenseren.

Verplichte markt

De markt voor verplichte emissierechten-handel is ontstaan en wordt gereguleerd door internationale maar ook nationale en regionale afspraken en regels die CO2-reductie voorschrijven, zoals het Kyoto protocol (Clean Development Mechanism), de handel in emissierechten van de Europese Unie (EU-ETS) en de California Carbon Market. De verplichte markt (compliance market) is onderdeel van het ETS: European Emission Trade Scheme.

Bedrijven in Nederland onder het ETS zijn meestal grote, energie-intensieve bedrijven uit de elektriciteitssector, raffinage industrie, chemische industrie, metaalsector, enzovoorts. In Nederland is een klein deel van de bedrijven (20%) binnen het ETS verantwoordelijk voor het grootste deel van de totale uitstoot (90%).  

Op de EU markt voor deze emissierechten kunnen bedrijven uitstootrechten kopen en verkopen. Per jaar krijgt elk bedrijf een aantal emissierechten en heeft het CO2-uitstoot plafond. Komt een bedrijf daarboven dan moet het rechten bijkopen, blijft het bedrijf onder dit plafond dan mag het de overgebleven rechten verkopen. Bij het elk jaar dalen van dit plafond wordt het steeds lastiger om onder dit plafond te blijven.

Daarnaast gaat het aantal emissierechten vanaf 2021 met 2,2 procent per jaar omlaag, dat moet zorgen voor een snellere afname in de totale CO2-uitstoot van landen en bedrijven. Deze rechten zijn door de EU ‘kunstmatig’ op papier gegenereerd.

Deze combinatie moet een hoge(re) prijs gaan opleveren waardoor het voor bedrijven goedkoper is om energie efficiënte maatregelen te nemen dan elk jaar dure emissierechten bij te kopen. Met uiteindelijk – en daar gaat het allemaal om – minder CO2-uitstoot.

Groenbalans prijs voor CER, verplichten CO2-emissierechten, vliegt om hoog.

Dit jaar is de prijs van het recht om een ton CO2 uit te stoten in Europa voor het eerst boven de €50 per ton gestegen. De prijsstijging wordt veroorzaakt door een aantal factoren, waaronder het voorgenomen besluit van de Europese Unie om het klimaatdoel voor 2030 aan te scherpen naar 55% CO2-reductie. Deze ambitie is een van de belangrijkste oorzaken voor het stijgen van de prijs.

Vrijwillige markt

De CO2-rechten uit de vrijwillige markt (VERs: Verified Emission Reductions) worden op vrijwillige basis gebruikt door bedrijven die het restant van onvermijdbare CO2-uitstoot willen compenseren. In tegenstelling tot de CO2-rechten uit de verplichte markt, komen VERs altijd voort uit operationele en zichtbare duurzame energie- of energie efficiency projecten in ontwikkelingslanden.

Een project met lange termijn voordelen voor de bevolking door werkgelegenheid, gezondheidszorg en scholing en dat het gebruik van vervuilende energie voorkomt. Deze klimaatprojecten worden gecertificeerd door internationale organisaties als Verra en Gold Standaard en voldoen ten minste aan drie van 17 Sustainable Development Goals.

CO2-compensatie met alleen duurzame projecten

Klimaatprojecten zorgen voor een structurele verandering: het versnellen van de energietransitie, het voorkomen van ontbossing en het vermijden van fossiele brandstof. Dankzij de bosbouw en biodiversiteitsprojecten in Zuid-Amerika, de efficiente kooktoestellen in Afrika, de biogascentrales in Azie en windmolens in India krijgen lokale huishoudens toegang tot duurzame energie en verbeteren hun levensomstandigheden.

CO2-credits

U krijgt bij ons de garantie dat de hoeveelheid CO2-uitstoot die uw organisatie wil compenseren ook daadwerkelijk voorkomt dat deze in de atmosfeer komt. Als een project gecontroleerd is krijgt het een stempel en wordt elke ton CO2 genummerd. Dit heet een CO2-credit. Elke credit staat dus voor een gecontroleerde afname van duizend kilo CO2 in de atmosfeer (Verified Emission Reductions: VER’s). 

Internationale criteria voor CO2-compensatie

Internationale CO2-compensatie standaarden en registers zoals Verra en Gold Standard garanderen additionaliteit en transparantie. Dit betekent dat CO2-compensatieprojecten alleen kunnen worden ontwikkeld als onomstotelijk wordt vastgesteld dat de opbrengst van de CO2-rechten hiervoor nodig is. 

Auditors controleren het projectplan, bezoeken het project in de eerste fase en in principe daarna elk jaar. Dit zijn internationaal bekende auditors zoals Tüv, Det Norske Veritas en SGS.

Dubbeltellingen zijn onmogelijk omdat CO2-credits  of CO2-rechten eigen serienummers krijgen in de registers van bijvoorbeeld Verra en Gold Standard en hier ook definitief worden afgeboekt op naam van de klant.

Groenbalans is zowel partner van Verra als van Gold Standard en heeft een account om zelfstandig CO2-rechten aan te vragen en af te boeken voor haar klanten. 

De vrijwillige compensatiemarkt geeft u en uw organisatie de mogelijkheid om te investeren in CO2-rechten voor de compensatie van de CO2-uitstoot. U heeft de keuze uit diverse projecten, u investeert dan in een project dat voor uw organisatie het meest aansprekend en aanvullend is. Zo kunt u klimaat neutraal ondernemen!

IEA: In december 2020 meer CO2 dan in 2019

IEA CO2-uitstoot van fabriek

Na een aanvankelijke daling door de coronacrisis, steeg de CO2-uitstoot aan het einde in 2020 weer uit boven die van 2019. „We keren terug naar een koolstof-intensieve business as usual.”

International Energie Agentschap (IEA)

Bijna heel 2020 stootte de mens minder CO2 uit met de verbranding van olie, gas en kolen, dan in het jaar daarvoor. Maar in december was die uitstoot alweer uitgestegen boven die van dezelfde maand een jaar eerder. Dat meldt het Internationaal Energie Agentschap (IEA) deze dinsdag. Het IEA spreekt van een „sterk terugspringen” van de CO2-uitstoot na een aanvankelijk sterke daling in maart en april. Die daling was het gevolg van de coronacrisis.

Overal op de wereld kondigden regeringen strenge lockdowns af, waardoor met name verkeer en transport terugliepen. In de maanden daarna volgden versoepelingen van de lockdowns, en liep de CO2-uitstoot weer op. Eind november lag de uitstoot op gelijke hoogte met die van een jaar eerder. Daarna steeg hij door.

Directeur Fatih Birol van het IEA waarschuwt dat overheden wereldwijd niet genoeg doen om het verbruik van fossiele brandstoffen terug te dringen en in te wisselen voor ‘schone’ energie. Allerlei landen hebben afgekondigd de post-corona-economie te stimuleren met enorme herstelpakketten. Velen zien het als een uitgelezen kans om de omslag naar een groene, duurzamere economie te versnellen. „Maar de cijfers laten zien dat we terugkeren naar een koolstof-intensieve business as usual”, aldus Birol.

Het IEA kon de nu gepresenteerde analyse maken omdat het vorig jaar is gestart met het verzamelen van maandelijkse data over de vraag naar en het verbruik van energie. Zo verzamelt het real-time gegevens over stroomverbruik, en allerlei cijfers over kolen, olie, gas en hernieuwbare energie.

Over het hele jaar lag de wereldwijde CO2-uitstoot bijna 6 procent lager dan in 2019. Dat is in lijn met de prognose die het Global Carbon Project al begin december 2020 deed. Die schatting kwam uit op een daling van 7 procent – maar daar zit ook nog de CO2-uitstoot van cementproductie bij.

Grootste jaar-op-jaardaling

Volgens het IEA gaat het om de grootste jaar-op-jaar daling sinds de Tweede Wereldoorlog. Meer dan de helft van die daling komt door het terugvallen van verkeer en transport, en het gedaalde verbruik van olie.

In de eerste maanden van het jaar was het vooral het zachte winterweer dat op veel plaatsen zorgde voor een daling van de CO2-uitstoot – verwarmingen hoefden minder hoog opgestookt. Daarna nam de coronacrisis het over.

In de Verenigde Staten daalde de CO2-uitstoot over heel 2020 procentueel het meest, met 10 procent. China is het enige grote land waar sprake was van een stijging (0,8 procent).

Bron: NRC | Marcel aan de Burgh