VSME-standaard – Vereenvoudigde duurzaamheidsrapportage voor mkb-bedrijven: ontwikkeld door EFRAG in opdracht van de Europese Commissie als onderdeel van het 2023 SME Relief Package biedt de Vrijwillige Standaard voor mkb-bedrijven (VSME) een gestroomlijnd en gebruiksvriendelijk raamwerk voor duurzaamheidsrapportage — speciaal ontworpen voor niet-beursgenoteerde mkb-bedrijven.
De VSME-standaard ondersteunt bij het voldoen aan toenemende eisen van ketenpartners, financiers en investeerders. Het framework bevordert transparantie, vergemakkelijkt toegang tot groene financiering en helpt reputatierisico’s beheersen.
Wat VSME wil bereiken
- Reageren op dataverzoeken – Helpen mkb-bedrijven betrouwbare duurzaamheidsdata aan grote ondernemingen te leveren;
- Toegang tot financiering vergroten – Transparantie bieden aan banken en investeerders om financieringsmogelijkheden te ondersteunen;
- Duurzaamheidsmanagement verbeteren – Mkb-bedrijven uitrusten om milieu- en sociale uitdagingen op korte, middellange en lange termijn beter aan te pakken;
- Een inclusievere economie opbouwen – Een groenere, eerlijkere toekomst ondersteunen door deelname van mkb-bedrijven.
Belangrijkste kenmerken van VSME
- VSME is vrijwillig
- Bedoeld voor bedrijven met minder dan 250 werknemers
- Afgestemd op de Europese duurzaamheidsrapportagestandaarden (ESRS)
- Behandelt dezelfde Environmental, Social & Governance (ESG)-thema’s
- Toegespitst op de omvang, capaciteit en behoeften van mkb-bedrijven
VSME: het fundament, niet het plafond
Hoewel VSME een solide basis biedt, is het belangrijk te beseffen dat dit het minimale niveau van rapportage is. Grote klanten, banken en investeerders vragen steeds vaker om gegevens die aansluiten bij de European Sustainability Reporting Standards (ESRS).
Wie alleen aan de basisvereisten voldoet, loopt het risico op termijn groeikansen te missen of strategisch achterop te raken ten opzichte van concurrenten die verdergaande duurzaamheidsinformatie delen.
Kies bewust jouw ambitie
Het bepalen van jouw positie op het VSME–ESRS-spectrum begint bij het formuleren van jouw duurzaamheidsambitie. Wil je vooroplopen en richting geven aan jouw sector, of richt je je op het voldoen aan de minimale wettelijke eisen? Veel bedrijven kiezen voor een stapsgewijze aanpak: starten met de basis en geleidelijk uitbreiden naar meer gedetailleerde, ESRS-conforme rapportages. De sleutel is een bewuste, strategische keuze die past bij jouw bedrijfsdoelstellingen.
Wat houdt VSME in?
- Basismodule:Deze biedt een eenvoudige structuur en minimale vereisten. Dit is ideaal voor micro-ondernemingen of bedrijven die net beginnen met duurzaamheidsrapportage.
- Uitgebreide module: Voor bedrijven die meer details willen rapporteren, bijvoorbeeld om aan de eisen van investeerders te voldoen.
- In de toekomst kan een derde module volgen die aansluit bij de EU-taxonomie.
Wat is de relatie tussen de VSME, CSRD en ESRS?
- De VSME is gebaseerd op de Europese wetgeving voor duurzaamheidsrapportage: de CSRD en de daarbij horende European Sustainability Reporting Standards (ESRS). Bedrijven die onder de CSRD vallen, gebruiken de ESRS om volgens de richtlijnen te rapporteren.
- De VSME is een vereenvoudigde standaard. Het biedt een praktische manier om duurzaamheidsinformatie te verzamelen en te delen. Het heeft niet de complexiteit van de CSRD en de ESRS.
- VSME is minder omvangrijk en minder veeleisend dan ESRS. Zo is rapportage over Scope 3-emissies in de basismodule niet verplicht. De standaard hanteert het ‘indien van toepassing’-principe, waardoor alleen relevante onderwerpen voor jouw bedrijfsvoering gerapporteerd hoeven te worden.
Voordelen van de VSME-standaard
VSME vereenvoudigt dataverzoeken en vermindert de complexiteit van rapporteren, terwijl het toch een solide basis biedt voor ESG-inzichten en strategische besluitvorming. Het helpt mkb-bedrijven om relaties met grotere ketenpartners en investeerders te versterken en draagt bij aan operationele efficiëntie en veerkracht.
| Voordeel | Toepassing in de praktijk |
| Eenvoudige start met duurzaamheid | VSME biedt een gestructureerde aanpak voor bedrijven zonder eerdere ervaring met duurzaamheidsrapportage, waardoor je niet overweldigd raakt door complexe regelgeving zoals de CSRD. Je kunt beginnen met de basismodule en later uitbreiden. |
| Verbeterde toegang tot financiering | Banken en investeerders vragen steeds vaker om duurzaamheidsinformatie. Een VSME-rapportage toont proactief jouw inzet en biedt de benodigde gegevens, wat de kans op het verkrijgen van financiering vergroot. |
| Concurrentievoordeel en marktpositionering | Door transparant te rapporteren, onderscheidt u zich van concurrenten. Je bouwt vertrouwen op bij klanten en partners die duurzaamheid belangrijk vinden, wat kan leiden tot nieuwe opdrachten, bijvoorbeeld bij aanbestedingen. |
| Efficiëntere samenwerking in de waardeketen | Grotere, CSRD-plichtige bedrijven (klanten of leveranciers) gaan duurzaamheidsinformatie opvragen. VSME maakt de uitwisseling van deze gegevens eenvoudiger en verbetert de interoperabiliteit in de keten. |
| Identificatie van risico’s en kansen | Het proces van rapporteren dwing je na te denken over jouw milieu- en sociale impact en de effecten daarvan op jouw financiële positie. Dit helpt bij het tijdig identificeren van risico’s en het ontdekken van nieuwe zakelijke kansen. |
| Voorbereiding op toekomstige wetgeving | De regelgeving rondom duurzaamheid wordt steeds strenger. Door nu al met VSME te werken, ben je beter voorbereid op eventuele toekomstige verplichte vereisten. |
| Opbouw van vertrouwen en geloofwaardigheid | Een open en consistente aanpak van duurzaamheid creëert een betrouwbaar imago bij alle stakeholders, van werknemers tot de lokale gemeenschap. |
| Praktisch handvat voor duurzaamheidsmanagement | VSME helpt jouw milieuzorg en sociale initiatieven praktisch te organiseren en te verankeren in jouw bedrijfsvoering, in plaats van alleen een rapportageoefening te zijn. |
Hoe kun je aan de slag gaan met de VSME-standaard?
- Download de standaard: Bekijk de richtlijnen en bepaal welke module past bij jouw bedrijf. Dat kan hier!
- Kies relevante onderwerpen: De standaard biedt flexibiliteit. Je hoeft alleen te rapporteren over zaken die voor jouw bedrijf relevant zijn.
- Verzamel gegevens: Denk aan je energieverbruik, broeikasgasemissies, personeelsbeleid en andere relevante thema’s.
- Rapporteer jaarlijks: Je duurzaamheidsrapport kan bijvoorbeeld worden opgenomen in je managementrapport.
