Waarom dit artikel? De markt is volwassen geworden, claims ook. De vrijwillige carbon credit markt professionaliseert snel: er zijn steeds meer kwaliteitskaders en beoordelaars, maar óók meer kritiek en toezicht. In ons eerdere artikel over hoe onafhankelijke kwaliteitsbeoordelingen de vrijwillige CO₂‑markt versterken hebben we uitgelegd hoe kwaliteitsbeoordelingen (zoals CCP’s en ratings) helpen om projecten beter te vergelijken en om de kans op teleurstellende impact te verkleinen.
Tegelijk wordt communicatie over “klimaat”, “impact” en “neutraliteit” een risicogebied: toezichthouders verwachten dat claims juist, duidelijk, specifiek, volledig en actueel onderbouwd zijn. Dat is expliciet de kern van de ACM-vuistregels in de Leidraad Duurzaamheidsclaims | ACM.
Kernboodschap voor lezers: Goede klimaatcommunicatie is geen marketing-truc, maar een bewijs-gedreven verhaal dat aansluit op meetmethodes, governance en aantoonbare projectkwaliteit.
Eerst de basis: waar gaat je claim eigenlijk over? (scope, periode, type impact)
Maak vóór je iets communiceert drie dingen expliciet duidelijk:
1. Subject: gaat het over een organisatie, product, dienst, event of portfolio? ISO 14068 is bijvoorbeeld opgezet om “carbon neutrality” te kwantificeren, reduceren en pas daarna te compenseren/ neutraliseren en vraagt om transparante communicatie.
2. Afbakening & periode: welke scopes/categorieën zijn inbegrepen en voor welk jaar/periode geldt het? SBTi-context: “Net zero is een doel, géén claim die vandaag gemaakt kan worden”.
3. Type credit of impact: gaat het om avoidance/reduction of removals? Wij kunnen niet genoeg benadrukken dat carbon credits niet als vervanging voor waardeketenreductie mogen worden ingezet.
De “Do’s” – algemeen geaccepteerde goede praktijken
Onderstaande do’s zijn consistent met: ACM-vuistregels (NL), UK CMA Green Claims Code (internationaal), ASA-richtlijnen rond ‘carbon neutral/net zero’ claims én met integriteitskaders uit VCMI/ICVCM en SBTi-communicatierichtlijnen.
Do 1. Wees specifiek in plaats van absoluut. Vermijd ‘groen/duurzaam/klimaatvriendelijk’ zonder specificatie; maak het meetbaar en controleerbaar. Algemene of absolute termen kunnen snel misleidend zijn en de bewijslast hoog is.
Do 2. Leg de basis van je claim uit dicht bij de claim, stop deze niet weg. Er wordt geadviseerd om ‘carbon neutral/net zero’ niet ongekwalificeerd te gebruiken en zorg dat in een oogopslag duidelijk is wat de basis onder de claim is.
Do 3. Hanteer een mitigatiestrategie en begin eerst met reductie. Communiceer consequent: meten → uitvoeren reductiestrategie → alleen het restant aanvullen met hoogwaardige credits. Dat sluit aan bij ISO 14068 hiërarchische aanpak en bij SBTi-guidance rond carbon credits als aanvullend i.p.v. vervangend.
Do 4. Maak projectkwaliteit aantoonbaar met erkende kaders. Gebruik integriteitsfilters zoals de 10 Core Carbon Principles van The Integrity Council for the Voluntary Carbon Market (ICVCM).
Do 5. Laat zien hoe je due diligence doet op portfolio- en projectniveau. Ga in gesprek met je aanbieder en beschrijf expliciet eventuele extra kwaliteits- en risicobeoordelingen en het deel het integriteitrapport met je stakeholders.
Do 6. Verifieerbaarheid & audit trail: registreer en bewijs ofwel ‘retirement statement’. Kies credits die via standaarden en onafhankelijke auditors zijn gevalideerd of geverifieerd en traceerbaar zijn in een registry zoals bijvoorbeeld Gold Standard.
Do 7. Wees precies over de Sustainable Development Goals en co-benefits. Als je SDG-bijdragen communiceert, onderbouw dan welke SDG-indicatoren, welke bewijsstukken (monitoringrapporten, audits, stakeholderconsultaties) en welke grenzen (wat is project-effect vs. bredere context).
Do 8. Claim ‘bijdrage’ in plaats van ‘neutraliteit’ waar passend. VCMI positioneert expliciet ‘Carbon Integrity claims’ als manier om geloofwaardig te communiceren over het gebruik van carbon credits, met duidelijke eisen aan disclosure en assurance.
De “Don’ts” – wat je beter niet (meer) zegt zonder zware onderbouwing
Don’t 1. ‘Klimaatneutraal/CO₂-neutraal’ zonder uitleg. Ongekwalificeerde claims zijn riskant; consumenten kunnen aannemen dat er “geen emissies” zijn of dat er absoluut gereduceerd is, terwijl het (deels) compensatie kan zijn.
Don’t 2. ‘Net zero’ gebruiken als huidige status of label. Volgens het SBTi: ‘Net Zero is een doel, géén claim die vandaag gemaakt kan worden.’
Don’t 3. Vage of absolute woorden zoals ‘groen’, ‘duurzaam’, ‘milieuvriendelijk’, ‘impactvol’ zonder harde meetlat. Er wordt gewaarschuwd dat algemene en absolute termen vaak misleiden en dat je dan vrijwel ‘alles’ moet bewijzen.
Don’t 4. Credits framen als ‘vervanging’ voor eigen reductie. SBTi benadrukt dat carbon credits niet dienen als vervanging van value-chain reductie, dus communiceer dat ook niet zo.
Zorgvuldige duurzaamheidsclaims: van goede intentie naar geloofwaardige communicatie
Duurzaamheidsclaims vragen in het huidige speelveld om meer dan alleen goede intenties. Juist goedwillende bedrijven lopen risico wanneer ambities sneller worden gecommuniceerd dan ze scherp zijn afgebakend of onderbouwd.
Ons advies is daarom om elke duurzaamheidsclaim – of die nu gaat over klimaat, biodiversiteit, circulariteit of sociale impact – te benaderen alsof je er zelf kritisch op wordt bevraagd.
Dat betekent: eerst helder maken waar de claim precies over gaat, welke scope en periode worden bedoeld en welke aannames bewust zijn gemaakt. Vervolgens is transparantie essentieel:
- welke verbeteringen zijn aantoonbaar gerealiseerd
- hoe zijn ze gemeten
- en waar zitten nog beperkingen of onzekerheden
Als externe instrumenten of certificaten een rol spelen, moet ook daar duidelijk zijn wat ze wel en niet afdekken en volgens welke kwaliteitscriteria ze zijn geselecteerd. In plaats van grote, allesomvattende termen is het vaak verstandiger om concreet, toetsbaar en bescheiden te formuleren.
Daarmee verklein je niet alleen het risico op misverstanden of greenwashing‑beschuldigingen, maar bouw je vooral aan geloofwaardigheid en vertrouwen op de lange termijn.
Auteur Willem Tijmensen-Reijerse | Carbon adviseur
Advies over de investering in carbon credits en klimaatprojecten passend bij de klimaatstrategie en organisatie.
